WecTion SCADA ile Zigbee Entegrasyonu: Hareket Sensörü ve Akıllı Buton Kurulumu

Bu yazıda, WecTion SCADA‘ya kablosuz Zigbee cihazları nasıl eklenir, adım adım anlatıyoruz. Örnek olarak üç cihazı kullanacağız:

SONOFF Dongle-M — Zigbee/Thread ağ geçidi (koordinatör)
SNZB-03P — Zigbee hareket (PIR) sensörü
SNZB-01M — Zigbee 4 in 1 tuşlu kablosuz akıllı buton

Kurulumun sonunda; hareket algılandığında otomatik e-posta bildirimi gönderen ve tek bir butonla birden fazla ekipmanı kontrol eden gerçek senaryolar kuracaksınız. Tüm eşleştirme ve yönetim işlemleri WecTion SCADA’nın kendi ekranından, ayrı bir panel veya ayrı bir şifre gerekmeden yapılır.

İhtiyacınız Olanlar

WecTion SCADA kurulu bir Endüstriyel PC
SONOFF Dongle-M (veya desteklenen başka bir Zigbee/Thread ağ geçidi)
Eklemek istediğiniz Zigbee sensör/cihazlar (bu yazıda hareket sensörü ve 4’lü buton)
Ethernet kablosu — Dongle’ı SCADA’nın bağlı olduğu aynı yerel ağa bağlamak için

Kaç tane Dongle gerekir? Zigbee bir “mesh” (örgü) ağdır — şebeke gerilimiyle çalışan Zigbee cihazları (akıllı priz, duvar anahtarı, röle vb.) otomatik olarak sinyali bir sonrakine aktaran birer “router” görevi görür. Yani binanız büyüdükçe genelde ikinci bir koordinatöre değil, mesh’e daha fazla şebeke gerilimli cihaz eklemeye ihtiyaç duyarsınız. Tek bir Dongle-M çoğu tesis için yeterlidir. Çok büyük veya birbirinden tamamen ayrı (örn. farklı binalar) Zigbee ağları kurmak isterseniz bizimle iletişime geçin.

Adım 1 — Dongle’ı Ağa Bağlama

Dongle-M’i Ethernet kablosuyla, WecTion SCADA cihazınızın bağlı olduğu aynı ağa/switch’e bağlayın.
Cihazın IP adresini router’ınızın bağlı cihazlar listesinden veya http://dongle-m.local/ adresinden bulun.

Önemli — Statik IP verin. Dongle’a router/DHCP ayarlarınızdan sabit (statik) bir IP adresi atayın. Bunu atlarsanız, router yeniden başladığında veya bir süre sonra dongle farklı bir IP alabilir; bu durumda WecTion SCADA cihazla bağlantısını kaybeder ve sensör/buton verileri gelmeyi durdurur. Bu, kurulumdaki en sık karşılaşılan aksaklıktır — baştan statik IP vererek önüne geçin.

Adım 2 — WecTion’da Zigbee Ağ Geçidini Tanımlama (tek seferlik)

Dongle her yeni WecTion SCADA kurulumunda bir kez tanıtılır — bunu yaptıktan sonra tüm sensör/buton eşleştirmeleri aynı tanım üzerinden yürür.

WecTion SCADA’da Cihazlar → Cihaz Ekle sihirbazını açın.
Protokol olarak Zigbee2MQTT‘yi seçin.
Sihirbaz bağlantıyı otomatik test eder ve cihazı kaydeder (varsayılan ayarlar çoğu kurulumda değiştirilmeden çalışır).
Kaydettiğinizde, Cihazlar sayfasında bu Zigbee ağ geçidinin kartında “Zigbee Cihazlarını Yönet” butonu belirir — bundan sonraki tüm işlemler (eşleştirme, yeniden adlandırma, kaldırma) bu butonun açtığı ekrandan yapılır.

Güvenlik notu: Zigbee ağınızın kullandığı MQTT bağlantısı ve Zigbee2MQTT’nin kendi teknik arayüzü artık ağınızdaki başka hiçbir cihazdan erişilemez durumda — sadece WecTion SCADA’nın kendisi bu bağlantıyı kullanır. Cihazları yönetmek için WecTion’daki oturumunuzdan başka bir şeye (ayrı IP, ayrı şifre) ihtiyacınız yok; bu ekrana yalnızca admin/süper admin yetkili kullanıcılar erişebilir.

Adım 3 — Zigbee Cihazlarını Eşleştirme

Cihazlar sayfasındaki Zigbee ağ geçidi kartından “Zigbee Cihazlarını Yönet” butonuna tıklayın.
Açılan sayfada “Yeni Cihaz Ekle” butonuna basın — eşleştirme modu 120 saniye açık kalır, ekranda geri sayım görünür.
Hareket sensörünü eşleştirin: Pil kapağını açın, içindeki tuşa ~5 saniye basılı tutun — LED yanıp sönmeye başlar. Cihaz bulunduğunda ekranda bildirim çıkar ve liste otomatik güncellenir.
Butonu eşleştirin: Aynı şekilde 4’lü butonun arkasındaki tuşa basılı tutun.
(Önerilir) Her cihazın yanındaki kalem simgesine tıklayıp anlamlı bir isim verin — örn. SmartHome_hareket_sensoru, SmartHome_4lu_buton. Bu ismi bir sonraki adımda kullanacaksınız.

İpucu: Eşleştirme sırasında cihazı Dongle’a mümkün olduğunca yakın tutun; ilk bağlantı kurulduktan sonra normal kullanım mesafesinde sorunsuz çalışır. Süre dolarsa “Yeni Cihaz Ekle”ye tekrar basmanız yeterli.

Adım 4 — Tag Ekleme Bilgilerini Bulma

Artık hangi cihazın hangi veriyi ne isimle yayınladığını ezbere bilmenize veya teknik loglara bakmanıza gerek yok — WecTion bunu sizin için otomatik listeler.

Aynı “Zigbee Cihazlarını Yönet” ekranında, ilgili cihazın kartındaki “Tag Ekleme Bilgileri” satırına tıklayın.
Açılan bölümde şunları görürsünüz:
- Cihaz Adı / Topic — Cihaz Ekle sihirbazında “MQTT Topic” alanına gireceğiniz değer.
- Cihazın yayınladığı her bir alan (isim, tip, birim), tıklayınca panoya kopyalanan bir buton olarak listelenmiş — bunu “JSON Anahtarı (value_path)” alanına yapıştırmanız yeterli.

Örneğimizdeki iki cihaz için bu liste şöyle görünür:

Hareket Sensörü (SNZB-03P):

Tag	value_path	Tip	Açıklama
Hareket	`occupancy`	bool	Hareket var/yok
Pil	`battery`	sayısal	Pil yüzdesi
Aydınlık Durumu	`illumination`	string (`dim`/`bright`)	Sadece hareket algılandığı anda güncellenir

4’lü Buton (SNZB-01M):

Tag	value_path	Tip	Açıklama
Buton Aksiyon	`action`	string	`single_button_1..4`, `double_button_1..4`, `long_button_1..4`, `triple_button_1..4`
Pil	`battery`	sayısal	Pil yüzdesi

Cihazlar → Cihaz Ekle sihirbazında bu iki değeri (Topic + value_path) girip tag adını yazın, Kaydet‘e basın.

Not — Aydınlık verisi sürekli değildir. illumination alanı bağımsız bir ışık sensörü gibi çalışmaz; sadece hareket algılandığı anda bir kerelik güncellenir. Yani koridorun “şu an” ne kadar aydınlık olduğunu sürekli izleyemezsiniz — sadece “en son hareket olduğunda ortam nasıldı” bilgisini alırsınız. Sürekli/anlık ortam ışığı takibi için ayrı bir Zigbee lüks sensörü gerekir.

Yeni bir cihaz türü alırsanız: Bu liste, Zigbee2MQTT’nin desteklediği binlerce cihazdan herhangi biri için otomatik oluşur — kapı/pencere sensörü, akıllı priz, perde motoru, sıcaklık/nem sensörü fark etmeksizin, eşleştirdiğiniz her cihazın kendi alanları burada kendiliğinden listelenir; bizim ayrıca bir güncelleme yapmamıza gerek kalmaz.

Adım 5 — Senaryo Kurma

Örnek 1: Butonla Ekipman Kontrolü

tuşa farklı basış türleri farklı komutlar göndersin istiyoruz:

Tek tık → Şaft 1’i aç
Çift tık → Şaft 1’i kapat
Uzun basış → Şaft 1, Şaft 2 ve Şaft 3’ü birlikte aç

Senaryo Oluşturucu’da her biri için ayrı bir koşul-eylem bloğu kurun:

Koşul: Buton Aksiyon eşittir "single_button_1"
Eylem: ŞAFT 1 → yaz TRUE

Koşul: Buton Aksiyon eşittir "double_button_1"
Eylem: ŞAFT 1 → yaz FALSE

Koşul: Buton Aksiyon eşittir "long_button_1"
Eylem: ŞAFT 1 → yaz TRUE
       ŞAFT 2 → yaz TRUE
       ŞAFT 3 → yaz TRUE

Önemli — Tekrar tetiklenmeyi önleyin. Buton aksiyonu “anlık” bir değerdir: butona bastığınızda tag’e yazılır ve bir sonraki basışa kadar aynı değerde kalır. Eylem ayarlarında “once_while_true” tekrar politikasını seçin — bu sayede senaryo her basışta yalnızca bir kez çalışır, değer sabit kaldığı sürece tekrar tekrar tetiklenmez.

Aynı mantığı diğer 3 tuş için de tekrarlayarak toplam 4 ekipmanı tek bir 4’lü butonla yönetebilirsiniz.

Örnek 2: Karanlıkta Hareket Algılanınca E-posta Gönder

Koşul 1: Hareket eşittir TRUE
Koşul 2 (VE): Aydınlık Durumu eşittir "dim"
Eylem: Alarm Gönder
       - Mesaj: "Koridorda hareket algılandı"
       - E-posta Gönder: Açık

E-posta alıcı alanını boş bırakırsanız, sistem ayarlarınızdaki varsayılan bildirim adresine otomatik gönderilir. Bu sayede gündüz/aydınlıkken tetiklenmez, sadece karanlıkta hareket olduğunda haber alırsınız.

Özet ve Sık Karşılaşılan Sorunlar

Belirti	Sebep	Çözüm
Cihazlar bir süre sonra veri göndermeyi kesiyor	Dongle’ın IP’si değişmiş	Dongle’a statik IP verin
Buton her basışta değil, “bazen” tetikleniyor	Eylem tekrar politikası ayarlanmamış	Eylemde `once_while_true` seçin
Aydınlık durumu güncellenmiyor gibi görünüyor	`illumination` sadece hareketle güncellenir	Bu normal davranıştır, sürekli ölçüm için ayrı ışık sensörü kullanın
Eşleştirme modunda cihaz listede görünmüyor	Eşleştirme penceresi (120 sn) süresi dolmuş	“Yeni Cihaz Ekle”ye tekrar basıp cihazı tekrar tetikleyin
“Zigbee Cihazlarını Yönet” butonunu bulamıyorum	Zigbee ağ geçidi henüz tanıtılmamış	Adım 2’deki Cihaz Ekle sihirbazını tamamlayın

Bu yöntemle Zigbee2MQTT’nin desteklediği binlerce cihazdan herhangi birini (kapı/pencere sensörleri, akıllı prizler, perde motorları, sıcaklık/nem sensörleri ve daha fazlası) aynı adımlarla WecTion SCADA’ya ekleyip mevcut otomasyon senaryolarınızla birleştirebilirsiniz.

Sorularınız için bizimle iletişime geçmekten çekinmeyin.